پ.ن1: خیر سرم مثلاً نشستهام در دانشگاه تا برای امتحانی که سه ساعت دیگر دارم درس بخوانم. به جایش کنسرت اساتید گوش میکنم و پست وبلاگی مینویسم! موذنزاده، کسیه که اون اذان معروف و خوش آهنگ قدیمی، به یادگارمونده از سال 1334 رو خونده. اذانی که همه ما کم و بیش باهاش خاطره داریم. وقتی بعد از مدتها دوباره این اذان موسیقایی رو از سایت بی بی سی گوش کردم، برگشتم به سال ها قبل. ماه رمضون های دوران بچگی در اوج گرمای مرداد ماه که باغچه خونه باصفای قدیمی رو آب می دادیم. موزاییک های داغ کف حیاط رو آب پاشی می کردیم تا خنک شه و بعدش حیاط رو فرش می کردیم. سفره افطار، شربت آبلیمو و معجونی که مامان با زرده تخم مرغ و کاکائو آماده می کرد و جزو لاینفک سفره افطار بود. انتظار برای لحظه افطار باصدای قل قل سماور نفتی، ربنای شجریان و اذان موذن زاده ...
پ.ن: احمد باطبی در مصاحبه با رادیوزمانه:
من البته مدت کمی در اروپا بودم. اما برداشتم این است که آزادی و دمکراسی در اروپا و امریکا، با هم تفاوت دارند. آزادی در اروپا، یکجور آزادی سوسیالیستی و مبتنی بر اراده جامعه است. آزادی در امریکا، آزادی مبتنی بر فردیت است. در مدت اقامتم در امریکا متوجه ویژگی خاصی در امریکا شدم که در جاهای دیگر مثل ایران، عراق و اروپا نیست و آن اینکه اینجا برای هر آدمی فرصت کار کردن، زندگی کردن و رفتن در نهاد قدرت فراهم است.
من با یک آمریکایی برخورد کردم که مرا میشناخت و در روزنامه در مورد من مطلبی خوانده بود. او به من گفت که تو نگران این نباش که تازه به اینجا آمدهای. اینجا ما همه خارجی هستیم، همه مهاجریم. فقط عدهای صد سال دویست سال زودتر آمدهاند و کسانی هم مانند تو تازه وارد شدهاند.
برای من، این پیغام به این معنی است که من فرصت کافی دارم در این کشور زندگی کنم.
این فرصت، مداراگری را با خود به همراه دارد. این مدارا در اروپا هم بود. اما آنجا تا حدی متفاوت است. در اروپا فرصتها، تحت کنترل جامعه است. افراد باید خودشان را با جامعه تطبیق دهند. در امریکا هر فردی برای خودش زندگی می کند، در کنار جامعه. این چیزی است که ما در ایران نداریم و اگر داشتیم، خیلی خوب میشد.
نازلی ایمیل زده که در مورد این رویداد مهم برای ایرانیان مقیم کانادا بنویسیم و تبلیغش کنیم:
امسال هزارمین سالگرد سرایش شاهنامه توسط همشهری عزیزم آقای ابوالقاسم فردوسی است. به همین مناسبت "ابتکار ایرانشناسی تورنتو" با همکاری "انجمن جهانی ایرانشناسی"، کنسرت بدیع و بیهمتایی را تدارک دیده است. برای اولین بار، ارکستر سمفونیک تورنتو ، "سه گانه پارسی" ساختهی "بهزاد رنجبران"، آهنگساز پرآوازه ایرانیتبار را با الهام از داستانهای حماسی شاهنامه به صحنه میآورد. همزمان شاهنمامه خوانی و پردهخوانی توسط "مرشد ترابی" با سازهای گروه 86 نفری ارکستر سمفونیک تورنتو به هم میآمیزد. این برنامه در دوم آگوست در سالن مجلل "روی تامسون" تورنتو به روی صحنه خواهد رفت. برو بچ ایرانی تورنتو کلی برای این برنامه پرهزینه زحمت کشیدند و نیاز به حمایت شما دارند. اگر تورنتو هستید این برنامه تکرار نشدنی را از دست ندهید. اگر هم مثل ما در دهات کانادا زندگی میکنید، یک سفر جور کنید و اهل و عیال را ببرید صفایی بکنند. حداقل اطلاع رسانی که میتوانید بکنید. ایمیل کنید، در وبلاگتان بنویسید، لوگو بگذارید. جای دوری نخواهد رفت!
بخشی از قطعه Seven Passages (هفت خوان) را از سه گانه پارسی بشنوید:
ضمناً همزمان از 31 جولای تا 3 آگوست کنفرانس دوسالانه مطالعات ایرانی هم برگزار میشود. اطلاعات بیشتر اینجا.
دیشب میهمان عزیزی داشتم که آخرین فیلم بهمن قبادی، "نیمه ماه" را با هم دیدیم. اسم اصلی فیلم "نیو ِی مانگ" به کسر "و" و سکون "ی" و تلفط "و" مثل W و نه V است. اینها را از این جهت میگویم که هرجوری که من این اسم را تلفظ کردم باز پری ایراد گرفت که نه این جوری و من آخرش نفهمیدم چه جوری!
با آن زبان سمبلیک تیز و تندی که این فیلم (که پیشتر ها هم چند دقیقهای از آن را اینجا گذاشته بودم) دارد، توقیف کمترین کاری بود که جمهوری اسلامی میتوانست در مقابلش انجام دهد. شنیدن صدای آواز زن (با بازی هدیه تهرانی و گلشیفته فراهانی) در مقابل آن کنایهها و تمثیلها هیچ نیست. داستان مربوط به یک گروه موسیقی کردی است به رهبری پیرمردی (مامو) که شهرتش نه تنها در کردستان ایران همهگیر که عالمگیر شده و اعضای گروهش همه پسرانش در سنین مختلف (معرف نسلها و طبقات اجتماعی مختلف) هستند. این گروه که مجوز اجرای کنسرت در کردستان عراق را دارد با یک اتوبوس قدیمی به راه میافتند. در بین راه "مامو" که در عوالم خاصی سیر میکند، ندایی میشنود که تصمیم میگیرد زن خوانندهای (هدیه تهرانی) را با گروه همراه کند. این زن در شهری به همراه 1334 زن خواننده (چرا 1334؟) سالهاست که در تبعید زندگی میکنند. نگهبان این شهر تنها یک سرباز نیروی انتظامی است که با گرفتن رشوه به "مامو" اجازه میدهد وارد شهر شود و زن را با خود ببرد. نزدیک این شهر همواره صدای آوازی به گوش میرسد که اگرچه صدای همه زنان آوازهخوان در تبعید است اما همچون صدای واحدی به نظر میآید. زن آوازهخوان همراه گروه میشود و در هنگام ایست و بازرسیها در صندوق تابوتمانندی مخفی میشود. مأموران بالاخره زن را پیدا میکنند و او را که "مجرم" میخوانند برمیگردانند و همه سازهای گروه را میشکنند. اما گروه به حرکت خود اما اینبار از طریق کردستان ترکیه ادامه میدهد...
بیشتر از نود درصد این فیلم به زبان کردی است و نسخهای که من دیدم (از اینجا) زیر نویس انگلیسی داشت که ترجمههای درستی از دیالوگهای کردی نبود. اگر شما هم یارتان کرد است به همراه او این فیلم را ببینید که حظش چندبرابر خواهد شد. اگر هم که نیست به همان زیرنویس انگلیسی بسنده کنید! (ضمناً نسخهای ظاهراً با کیفیت بالاتر هم اینجاست که هنوز دانلودش برای من کامل نشده)
موسیقی فوقالعاده فیلم اثر حسین علیزاده است. در بخشهایی از آن از موسیقی "هورَه" هم استفاده شده. تا آنجا که میدانم "هورَه" موسیقی است که ریشه در موسیقی باستانی ایران دارد و بر اساس آواهایی است که لزوماً کلام مفهومی نیستند. قطعه "لیلاهن" (لحظهای برای شادی و خوشی) را از این مجموعه بشنوید:
سریال زندگی شهریار، ساخته کمال تبریزی رو نگاه میکنم. در صحنهای ایرجمیرزا از شهریار جوان راز محبوبیت و احترامی که مردم برای این شاعر جوان قائلند و برای ایرجی که سالهاست در عالم شعر و شاعری است، نیستند از شهریار میپرسه. شهریار علتش رو نگه نداشتن حرمت شعر و مدیحهسراییهای ایرجمیرزا برای شاهان و حاکمانی چون ناصرالدینشاه و دیگران میدونه و ایرجمیرزا علت مدیحهسراییهاشو با فقرش در اون زمان توجیه میکنه. جالب اینجاست که خود شهریار در سالهای آخر عمر مدیحهسرای حکومت میشه که به نظر نمیاد دلیلش نیاز مالی باشه. سالهای اول انقلاب شعر خوندن از شهریار در مدارس، جرم بود! توی همین (یا همون!) مشهد ما، دبیر ادبیاتی رو میشناسم که به جرم خوندن شعری از شهریار سر کلاس، توبیخ شد و تا مدتی کارش رو از دست داد. یادمه آیت الله خمینی هم در یکی از سخنرانیهاش به شدت به شعر معروف "علی ای همای رحمت" شهریار، مشخصاً به خاطر قسمت "... که نگین پادشاهی..." حمله کرد. اما بعد چی شد که شهریار شد مداح حکومت و در رسای حکومت و سرانش (حتی برای رفسنجانی) شعر گفت؟ حرفهای زیادی بین مردم میگشت و هنوز هم کم و بیش هست که بعد از اینکه پسرش که مجاهد بود دستگیر میشه، برای حفظ جون اون حاضر به همکاری شده و بعد از اون بود که کم کم بغض حکومت نسبت به این شاعر، خوابید. حتی گفته میشه شهریار مجبور شد اشعاری منتشر نشده از خودش رو به آقایون بده تا بعدها با نام دیگهای منتشر بشه. اهل فن میگن منظومههایی چون "من به خال لبت ای دوست گرفتار شدم" از نظر وزن و ساختار عروضی با اشعار شهریار انطباق کامل داره. ( اصلاً به من چه! دروغ چرا؟ تا قبر آ...آ...آ...آ...!)
با صدای شجریان (اجرای قبل از انقلاب) – دانلود (ممنون از کیوان به خطر فایل)
با صدای الهه (اجرای مجدد در دوران جنگ ایران و عراق)
با صدای شجریان ( از آلبوم راز دل – اجرای بعد از انقلاب) – دانلود
با صدای الهه – اجرای زنده در یک کنسرت بعد از انقلاب - دانلود
سریال شهریار رو از اینجا ببینید.
پ.ن: فراموش نکنیم که بیشتر شعرای ما یه جاهایی از عمرشون رو سوتی دادند. همین حافظ علیه الرحمه مگه کم مدح شاهان داره؟ می خوام بگم، خیلی مطلق نباید به قضیه نگاه کرد.
از حدود يک سال پيش که اين موسيقی فعلی رو روی دستنوشته ها گذاشتم کلی آدم با کامنت و ايميل يا حضورا در مورد این آهنگ و خواننده اش پرسیدن. اگر اشتباه نکنم اولين نفر نازلی بود تا اين اواخر که يکی از استادهای ايرانی دانشگاه منی توبا و چند وبلاگ نويس ديگه. به منظور پيشگيری از فرستادن پاسخ های تکراری برای ديگرانی که احتمالا در آينده همين سوال ها رو خواهند پرسيد فکر کردم اين پست رو اينجا بذارم و بعد از ابن همه رو به اينجا بفرستم!مصاحبه هفتهنامه آلمانی دی سایت ( Die Zeit ) با مهشید امیرشاهی مصاحبه گر سارا معین ۲۳ فوریه ۲۰۲۶ مهشید امیرشاهی یکی از برجسته ترین و مهمتری...
.jpg)
